Challenge: Geef beton een tweede leven

Innovaties voor circulair hergebruik in de openbare ruimte

Context

Gemeenten werken steeds nadrukkelijker aan een circulaire inrichting van de openbare ruimte. Materialen die vandaag worden toegepast, moeten ook in de toekomst opnieuw inzetbaar zijn, met zo min mogelijk verspilling van grondstoffen, energie en CO₂-uitstoot.

Binnen veel gemeenten komen jaarlijks grote hoeveelheden betonproducten vrij, zoals:

• Stoeptegels
• Betonstraatstenen en klinkers
• Trottoirbanden
• Opsluitbanden en elementenverharding

Technisch gezien zijn deze materialen vaak nog in uitstekende staat. Toch worden ze in de praktijk veelal afgevoerd, gebroken en vermalen tot granulaat voor nieuw beton. Dat proces kost energie, geld en leidt tot extra uitstoot, terwijl de oorspronkelijke producten vaak nog jarenlang functioneel inzetbaar zijn.

De belangrijkste reden dat hergebruik achterblijft, is niet technisch maar esthetisch en praktisch: bestaande materialen worden als “oud”, “vervuild” of “niet aantrekkelijk genoeg” ervaren, en passen niet altijd binnen actuele ontwerpstandaarden of beheerprocessen.

De vraag is hoe we deze materialen een tweede leven kunnen geven op een manier die aantrekkelijk, schaalbaar en economisch haalbaar is.

De open vraag

Hoe kunnen bestaande betonproducten op een slimme, aantrekkelijke en kostenefficiënte manier worden opgewaardeerd en opnieuw ingezet in de openbare ruimte?

Deze open call nodigt start-ups en innovatieve makers uit om hun ideeën, technologieën en concepten in te brengen. De exacte focus van de challenge staat bewust nog open. We gebruiken deze oproep om te ontdekken welke oplossingsrichtingen kansrijk zijn en waar samenwerking de meeste impact kan maken.

Waar we nieuwsgierig naar zijn

We staan open voor oplossingen die bijvoorbeeld (maar niet uitsluitend):

• Betonproducten esthetisch upgraden (coatings, oppervlaktebewerking, kleur, textuur, design)
• Functionele waarde toevoegen (slimme toepassingen, waterdoorlatendheid, klimaatadaptatie, modulariteit)
• Digitale tools inzetten om hergebruik inzichtelijk, meetbaar of schaalbaar te maken

Oplossingen mogen zowel technisch, ontwerpgericht, digitaal als organisatorisch van aard zijn — of een combinatie daarvan.

Creativiteit, praktische toepasbaarheid en opschaling potentie zijn belangrijker dan technologische complexiteit.

Wat zoeken we in startups

We zoeken startups die:

• Al beschikken over een prototype, product of bewezen aanpak — of dit snel kunnen ontwikkelen
• Willen samenwerken met een gemeente in een realistische pilotomgeving
• Oog hebben voor duurzaamheid, kosten, beheer en lange termijn onderhoud
• Ambitie hebben om hun oplossing breder in de markt te zetten
• Openstaan voor co-creatie met beleidsmakers, beheerders en ontwerpers

Wat bieden wij

• Toegang tot praktijklocaties, data en expertise binnen de gemeente
• Mogelijkheid om een pilot of demonstratieproject te realiseren
• Inhoudelijke feedback vanuit beheer, ontwerp en beleid
• Ondersteuning bij validatie van impact en businesscase
• Verkenning van opschaling naar andere gemeenten en publieke opdrachtgevers

Uiteindelijk wordt één partij geselecteerd om een pilot te realiseren. Tegelijkertijd gebruiken we deze open call om een breder netwerk op te bouwen van partijen die kunnen bijdragen aan circulaire innovatie in de openbare ruimte.

Beoogde impact

Met deze open call streven we naar:

• Minder gebruik van primaire grondstoffen
• Verlaging van CO₂-uitstoot door hoogwaardig hergebruik
• Kostenbesparing op materiaal, verwerking en vervanging
• Versterking van circulair denken binnen ontwerp en beheer
• Zichtbare voorbeeldprojecten in de openbare ruimte

Wat we niet zoeken

• Puur theoretische studies of beleidsadviezen
• Ideeën zonder realistische uitvoeringskracht
• Eenmalige kunstprojecten zonder schaalbaarheid
• Oplossingen die alleen op kleine nichetoepassingen gericht zijn